অসমৰ ইতিহাসত আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ উদাৰতা আৰু সামৰিক কৌশলৰ বহু নিদৰ্শন পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত (১৭৫১-১৭৬৯) মণিপুৰী ৰজাক সহায় কৰিবলৈ চলোৱা ‘লতা কটা ৰণ‘ এক বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য ঘটনা। যদিও ইয়াক ‘ৰণ’ বুলি কোৱা হয়, প্ৰকৃততে এয়া আছিল প্ৰকৃতিৰ দুৰ্গমতাৰ বিৰুদ্ধে আহোম সৈন্যৰ এক বিফল সংগ্ৰাম।
লতা কটা ৰণৰ ঐতিহাসিক পটভূমি
মণিপুৰৰ ৰজা জয় সিংহই মানৰ (ম্যানমাৰ) আক্ৰমণত নিজৰ ৰাজ্য হেৰুৱাই আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ ওচৰত আশ্ৰয় লৈছিল। মিত্ৰতাৰ ধৰ্ম পালন কৰি স্বৰ্গদেৱে জয় সিংহক তেওঁৰ হেৰুৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰি দিবলৈ সামৰিক সহায়ৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে। সেই মৰ্মে ১৭৬৫ চনত আহোম সৈন্যৰ এক বিশাল বাহিনী মণিপুৰ অভিমুখে যাত্ৰা কৰে।
লতা কটা ৰণ নামৰ তাৎপৰ্য
এই অভিযানৰ সেনাপতি আছিল হৰনাথ ফুকন। সৈন্যবাহিনীটোৱে চৰাইদেউৰ দক্ষিণে থকা পৰ্বতীয়া পথেৰে মণিপুৰলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল। কিন্তু সেই পথ আছিল অত্যন্ত দুৰ্গম আৰু ঘন লতা-বন তথা অৰণ্যৰে ভৰা।
সৈন্যসকলে আগবাঢ়িবলৈ তৰোৱালেৰে হাবি আৰু লতা কাটি পথ উলিয়াব লগা হৈছিল। শত্ৰুৰ লগত যুদ্ধ কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁলোকে প্ৰকৃতিৰ লগতহে যুঁজিব লগা হ’ল। সুদীৰ্ঘ সময় ধৰি কেৱল লতা কাটি কাটি পথ মোকলাব লগা হোৱা বাবেই এই অভিযানক বুৰঞ্জীত ‘লতা কটা ৰণ’ বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
অভিযানৰ বিফলতাৰ কাৰণ
প্ৰথম পৰ্যায়ৰ এই অভিযান কেইবাটাও কাৰণত অসফল হৈছিল: ১/ খাদ্যৰ অভাৱ: ঘন অৰণ্যৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি আৱদ্ধ হৈ থকাৰ ফলত সৈন্যসকলৰ খাদ্যৰ তীব্ৰ সংকট দেখা দিছিল। ২/ প্ৰাকৃতিক বাধা: বিষাক্ত সাপৰ কামোৰ আৰু অচিন ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বহু সৈন্যৰ মৃত্যু ঘটিছিল। ৩/ নগা পাহাৰৰ বাধা: পাহাৰীয়া জনজাতিসকলৰ আক্ৰমণেও সৈন্যসকলক অতিষ্ঠ কৰি তুলিছিল।
অৱশেষত সৈন্যসকলৰ দুৰৱস্থা দেখি স্বৰ্গদেৱে তেওঁলোকক উভতি আহিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।
পৰৱৰ্তী সফলতা আৰু মিত্ৰতা
প্ৰথম অভিযান বিফল হ’লেও স্বৰ্গদেৱে আশা এৰি দিয়া নাছিল। ১৭৬৮ চনত কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱাৰ নেতৃত্বত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে এদল সৈন্য পঠিওৱা হয়। এইবাৰ তেওঁলোকে সুচল পথেৰে গৈ জয় সিংহক মণিপুৰৰ ৰাজপাটত বহুৱাবলৈ সক্ষম হয়। কৃতজ্ঞতাৰ চিনস্বৰূপে জয় সিংহই তেওঁৰ কন্যা কুৰংগনয়নীক ৰাজেশ্বৰ সিংহলৈ বিয়া দিয়ে।
লতা কটা ৰণে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে সেই সময়ত আহোম সৈন্যই মিত্ৰ ৰাজ্যক সহায় কৰিবলৈ কিমান কষ্ট স্বীকাৰ কৰিছিল। এই ঘটনাই আহোম আৰু মণিপুৰীয়া সংস্কৃতিৰ মাজত এক গভীৰ সম্পৰ্কৰো সূচনা কৰিছিল।
Frequently Asked Questions:
লতা কটা ৰণ কাৰ ৰাজত্বকালত হৈছিল?
লতা কটা ৰণ আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত (১৭৫১-১৭৬৯) হৈছিল।
লতা কটা ৰণ কোন চনত আৰম্ভ হৈছিল?
লতা কটা ৰণ ১৭৬৫ চনত আৰম্ভ হৈছিল।
লতা কটা ৰণৰ মূল কাৰণ কি আছিল?
মানৰ আক্ৰমণত ৰাজ্য হেৰুওৱা মণিপুৰৰ ৰজা জয় সিংহক সহায় কৰি তেওঁক পুনৰ ৰাজপাটত প্ৰতিষ্ঠা কৰাই আছিল এই লতা কটা ৰণৰ মূল কাৰণ।
লতা কটা ৰণৰ সেনাপতি কোন আছিল?
লতা কটা ৰণৰ সেনাপতি আছিল হৰনাথ ফুকন।
কুৰংগনয়নী কোন আছিল?
কুৰংগনয়নী আছিল মণিপুৰৰ ৰজা জয় সিংহৰ কন্যা। কৃতজ্ঞতাৰ চিনস্বৰূপে জয় সিংহই তেওঁক আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহলৈ বিয়া দিছিল।